Anlamlarına Göre Cümle Örnekleri

Anlamlarına Göre Cümle Örnekleri

A. Olumlu Cümle

Yüklemin bildirdiği anlam, eylemin yapılması doğrultusundaysa bu tür cümlelere olumlu cümle denir.

Örnekler :
– Ne kadar geriye bakarsanız, o kadar ileriyi görürsünüz. (Olumlu eylem cümlesi)
– Özü gerçek yaşam dayalı tiyatro yapıtları, doğrudur ve güzeldir. (Olumlu ad cümlesi)
– Sattığınız malların dökümünü çıkarıp karı hesaplayalım. (Olumlu eylem cümlesi)
Olumlu Cümleler Çeşitleri

1. Biçimce ve anlamca olumlu cümleler
Bu tür cümlelerde olumsuzluk bildiren hiçbir dil birimi kullanılmaz, yüklemin yansıttığı anlamda olumlu olur.

Örnek : Ne zamandır gelmenizi bekliyorduk.

2. Biçimce olumsuz, anlamca olumlu cümleler
Bu tür cümlelerde cümlenin kuruluşu olumsuz, anlamıysa olumludur.

Örnekler :
Seni sürekli eleştiren ve senin kuyunu kazan bu insanı nasıl bilmezsin? (bilirsin)

Bu kadar çok döversen hangi çocuk yaramaz olmaz? (yaramaz olur)

B. Olumsuz Cümle
Bir eylemin gerçekleşmediğini, gerçekleşmeyeceğini ya da bir şeyin yokluğunu bildiren cümlelerdir.

Örnekler :
Aradığınız kişi burada yok. (Olumsuz ad cümlesi)
Dünkü davranışlarınızı hiç tasvip etmedim. (Olumsuz eylem cümlesi)
Kimse olayın nedenini bilmiyor. (Olumsuz eylem cümlesi)

Olumsuz Cümle Çeşitleri

1. Biçimce ve anlamca olumsuz cümleler
Bu tür cümlelerde yüklem ya olumsuz bir eylemdir ya da yargı bildiren ad soylu bir sözcüktür.

Örnekler :
Mutluluğunu herkesle paylaşsan da yalnızlığını paylaşamazsın.
Başarı, zannedildiği kadar kolay elde edilen bir şey değildir.

2. Biçimce olumlu anlamca olumsuz cümleler
Bu tür cümlelerde olumsuzluk anlamı taşıyan ek ya da sözcük kullanılmadığı halde cümleler olumsuzluk bildirir.

Örnekler :
Kim demiş onu çok sevdiğimi? (sevmiyorum)
O kadar sinirli ki ona parayı kaybettiğini söyle söyleyebilirsen. (söyleyemezsin.)

C. Soru Cümlesi
Bir işin yapılıp yapılmadığını sormak, bir şeyin nedenini öğrenmek, durumla ilgili bilgi edinmek ya da kuşkuyu gidermek… gibi amaçlarla kurulan cümlelere soru cümlesi denir.

eğitimÖrnekler :
Kardeşin eve geldi mi?
Daha çok hangi kitapları okuyorsunuz?
Olanları sana kim anlattı?
Buraya nasıl geldin?

Soru Cümlesi Çeşitleri
Soru öğeleri kullanılarak soru cümleleri kurulabildiği gibi, bu yolla cümleye değişik anlam özellikleri de katılabilir. Bu açıdan soru cümleleri ikiye ayrılır :

1. Gerçek Soru Cümlesi
Yanıt gerektiren, soruyu soranın yanıt beklediği soru cümleleridir. Gerçek soru cümleleri şu amaçlarla kurulabilir :

– Cümlenin öğelerinden birini ya da birkaçını öğrenmek için,
Örnekler :
Bu elbiseyi mi aldınız?
Hangi kitabı ne zaman okudunuz?

– Eylemin yapılıp yapılmadığını sormak için,
Örnek :
Ismarladığım kitapları alacak mısın?

– Anlaşılmayan bir düşünceyi, bir duyguyu sormak için, (Yineletme amaçlı sorular)
Örnek :
Öğretmen gelmeyecek mi dediniz?

– Anlaşılmayan bir soruyu anlamak için,
Örnek :
Buraya neden mi geldim?

2. Sözde Soru Cümlesi
Yanıt gerektirmeyen, cümleye şaşma, küçümseme, inanmayış, beklenmezlik, özlem … vb. anlamlar katmak için kurulan soru cümleleridir.

Örnekler :
Önüne baksan kör müsün? (Azarlama)
Bugün öğretmen gelir mi ki? (Olasılık)
Bu yüksek notu almak sana mı kaldı? (Küçümseme)
Nerde o günler? (Özlem)
O zavallı kime kötülük edecek ki? (Onaylatma)
D. Dilek (istek) Cümlesi
Bir dileği, bir isteği, bir arzuyu, bir temenniyi bildiren cümlelere, anlamları yönünden dilek veya istek cümlesi denir.

Örnekler :
Yarın bizde toplanıp bir güzel yemek yiyelim.
Çocuk tek kazansın da neresi olursa olsun.
Umarım işleriniz yolunda gidiyordur.
Ah şu bahar bir gelse, çocuklar neşe içinde koşup oynasa.

Sponsorlu bağlantılar
ÖZEL ARAMA FORMU

ARADIĞINIZI BULAMADIYSANIZ BURADAN ARAYIN

Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık