evdeis.infologo
DOLAR: 2.24 TL
EURO: 2.84 TL

Ham Petrolün Ayrıştırılma Yöntemleri

Ham Petrolün Ayrıştırılma Yöntemleri

Ham petrol bir karışımdır. Gaz ve sıvı hidrokarbonlar ve bunların isomerlerinin bir karışımıdır. Karbon sayısı 1–16 arasında değişen karbon bileşiklerini içerir. Karbon sayısı küçük olan hidrokarbonların kaynama noktaları (boiling point) ve erime noktaları (melting point) çok düşüktür. Bundan dolayı ham petrol donmaz. En düşük sıcaklıklarda bile izolasyonsuz boru hatlarında transfer edilir, yüzer tavanlı tanklarda depolanır.

Ham petrolde bütün petrol ürünleri gibi API ile değerlendirilir. API’ı düşük olan ham petrollerde karbon sayısı büyük, hidrokarbonlar ağırlıklıdır. Onun için işlenmesi zor olması yanında elde edilen ürünlerde daha ucuzdur.

Ham petrolü işleyen petrol rafinerileri petrol çıkartılan kuyulara yakın yerlerde kurulur. Ham petrolü olmayan ülkelerde ise, rafinerilere ham petrol ya boru hatları ile ya da deniz kıyısına kurulan rafinerilere kapasitesi çok büyük deniz tankerleri ile getirilir.

Deniz tankerleri ile getirilen ham petrol, sahilde yüzer tavanlı tanklara alınır. Yüzer tavanlı tanklar da, kolay buharlaşabilen ham petrol ürünleri depolanmaktadır. Ham petrol tankları çok büyük kapasitede tanklardır. Orta büyüklükte bir rafinerinin en az 20 gün ham petrolünün depolanması gerekmektedir.

Deniz tankerleri ile getirilen ham petrol sahilde ham petrol tanklarına alınır. Sıcaklığı yaklaşık 14–16 derece civarındadır. Yüzer tavanlı tanklar ısıtılmaz ve boru donanımı izolasyonsuzdur.

Sahil tanklarına alınan ham petrol, yaklaşık 72–96 saat boyunca sükûnete bırakılır. Bu süre, uluslararası bir süredir. Bu uluslar arası sürede petrolün içindeki deniz suyu, çamur vb. yabancı maddeler tankın dibine ikinci bir faz teşkil ederek ayrışır. Süre sonunda tankın dibindeki dreyn vanası ile su ve istenmeyen maddeler dreyn edilir. Bundan sonra tanktan sağlıklı bir ölçüm alınabilir.

Tuz ayırıcılarda ham petrolün içerdiği tuz bileşikleri ayrıştırılmış olur.

Ham petrol desaltere girmeden önce belirli miktarda su ile seyreltilir. Bu arada sürekli sıcaklık kontrol edilir. Ham petrol su ile seyreltilince içindeki tuzlar bu suda eriyecektir ve desalterda ayrışması mümkün olabilecektir.

Ham petrolden damıtma yoluyla elde edilen bileşenler nelerdir?
Ham petrolün rafinerilerde arıtılması ve işlenmesi sonucunda, ortalama olarak %43 benzin, %18 fuel oil ve motorin, %11 LPG (sıvılaştırılmış petrol gazı, propan veya propan-bütan karışımı), %9 jet yakıtı, %5 asfalt ve %14 diğer ürünler elde edilmektedir.

Petrolün damıtılmasıyla elde edilen ürünler

Ham petrolü atmosfer basıncında damıtma: Atmosfer basıncından çok az yüksek bir basınçta yapıldığından bu adı alır ve arakat ürünleri veren bir damıtma kulesinde, ham petrolün birçok ana kesite ayrılmasını sağlar: gaz ve benzinler, kerosen, mazotlar, atmosfer artığı. Ham petrol kuleden çekilen ürünlerin ısıl enerjisini kullanan ısı değiştiricilerle ısıtıldıktan ve borulu bir fırında bölümsel olarak buharlaştırıldıktan sonra 340 ile 380C de kulenin alt bölümüne yarı buharlaşmış halde verilir.

Aynı andaki tesisteki kirlenmeyi ve korozyonu sınırlandırmak için ham petrole tuz giderme işlemi uygulanır: üretim ya da taşımadan kaynaklanan mineral tuzlarını özümlemek için önce ham petrole su püskürtülür ardından yaklaşık 130C de tuz giderme balonunda elektrikle su ve ham petrolün karışması hızlandırılır ve karışım durutulur. Gazlardan ve benzinden oluşan en uçucu kesit, damıtma kulesinin tepesinde toplanır; kerosen ve mazotlar kulenin yan bölümünden alınır, sonra her biri daha küçük başka bir kuleye gönderilerek uçucu madde ayarları ayarlanır.

Atmosfer basıncında damıtma artığı ana kulenin tabanından alınır. Gazları ve benzinleri ayırma işleminde genellikle çift ürünlü damıtma kulesi kullanılır. Gazlar önce kararlaştırıcı ya da bütan giderici kulede benzinlerden ayrılır.; sonra bir etan giderici bir propan gidericide, bölümsel damıtmayla propan ve bütan yanıcı gaz halinde ayrı ayrı özütlenir. Nihayet benzinleri bölümsel damıtma kulesinde ayırarak hafif ve ağır benzinler elde edilir. Atmosfer artığını boşlukta damıtma Arakat ürünleri veren bir damıtma kulesinde gerçekleştirilir; Bu kulenin çalışma ilkesi tepe bölümünde basınç 10 ile 70 milibar arasında değişen bir boşluk oluşturmak ve böylece atmosfer artığı bileşenleri, ısıl parçalanmaya yol açmayacak düşük bir sıcaklıkta damıtmaktır. Artıklar, borulu bir fırında bölümsel olarak buharlaştırıldıktan sonra kulenin alt bölümüne 370-410C sıcaklıkta yollanır. Boşluğu, kulenin tepesinde yoğunlaşmış gazları emen buhar enjektörleri sağlar.

Böylece, ilk arakat ürünü olarak bir mazot, alt arakat ürünlerinden iki ya da daha çok damıtma ürünü ve kulenin dibinde ise boşlukta damıtma ürünü elde edilir. Bu üç tesis genellikle tak milibar üretim birimi içinde toplanır ve sığa göz önüne alındığında ayırt edici özelliğini, aygıtların fırınların, özellikle de kulelerin dev boyutları oluşturur

Sponsorlu bağlantılar
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık