evdeis.infologo
DOLAR: 2.24 TL
EURO: 2.84 TL

Işkın Kürtçe adı ‘Ribes’ Nedir Nasıl Yenir

Işkın’Kürtçe adı ‘Ribes’Nedir Nasıl Yenir

Işkın… Doğuda Ribes, Rêvaz diye de anılan bitkinin batıdaki adı ‘Rhubarb’. Doğu’nun engin yaylalarında gök ile yerin buluştuğu yerlerde yetişen bu meyve, halk arasında ‘Doğu’nun Muzu’ olarak da nam salmış. Zira aynı muz gibi soyulup yeniyor. Pırasaya benziyor, biraz da yeşil soğanı andırıyor. Peki bu bitki nasıl bir şeydir, kim alır, kim yer?

İstanbul sokaklarında her geçen gün artan satıcılarıyla ışkın, insanlar arasında merak uyandırıyor. Mavi önlüğü ile hazır bekleyen seyyar satıcı, özenle nakşetmiş kâğıt keseye meyvesinin adını. Cadde kenarlarında, cami önlerinde, erik, kiraz, kayısı görmeye alışığızdır ama ışkına ilk defa şahit oluyorduk. ‘Şeker hastalığına, tansiyon hastalığına Işkın!’ yazıyordu etiketin üzerinde. Demetler halinde ya da kilo ile satılan bu meyveden bir demek satın alıyoruz. Tabii nasıl yenildiğini bilmediğimizden, tarif ediyor satıcı. Demetin içinden bir tane seçiyor ve kırıveriyor ortasından. Yeşil ve kırmızı renklerden görülen lifli kabuklarını özenle soyuyor. Karşımıza beyaza yakın sulu bir sap çıkıyor. Merakla tadıyoruz.

Doğu vilayetlerinde özellikle bu mevsimde tüketilen ışkının tadı, tatlı ile ekşi arasında gidip geliyor veya mayhoş da denebilir. Koparılınca ezilmiş çimen kokusu yayıyor, erik gibi tuzlanarak da yenebiliyor.

Yetiştiği yerler, kurak, az ot biten, havadar, semaya yakın yerler. Genellikle eğimi yüksek yamaçlarda yetişiyor. Yetiştiği yerlerde bu bitki dışında pek yeşilliğe rastlanmıyor. Kırmızı, yeşil, sarı renklerde mercimek ebadında tomurcuk çiçekleri olup, renk, uzunluk, tat ve şekli dahi bulunduğu yere göre farklılık gösterebiliyor.

Işkın kelimesinin manasının ‘aşk’tan türediğine inanan insanlar, yüce dağlarda yetişmesinden ötürü ona kutsallık dahi atfedebiliyor. Utangaç bir bitki ışkın. İnsanların yaşadıkları yerlerden uzakta yetişmesiyle birlikte yıl içerisinde çok kısa bir zaman içerisinde çıkıyor ve kayboluyor. Mayıs ayının son 15 günü ile haziran ortalarına kadar görülebiliyor.

Kayalık ve kurak topraklarda yetişebilen bitkinin kökü yetiştiği kayalar kadar sağlam. Önce yerden yaprakları çıkıyor, büyüklüğü ortalama bir insanın kollarını parmak uçlarını birleştirerek daire yapması kadar oluyor. Sonra yapraklar gittikçe büyüyor ve üç dört kocaman yaprağın içinde üstünde ince bir zarla kırmızı renkte bir cisim halini alıyor. Ardından zarını yırtıp tane tane küçük çiçekleriyle beraber kalın bir sap olarak büyüyor. Görünüşü bir meşe ağacına benzeyen ışkın bir iki hafta gibi kısa bir sürede olgunluğa erişiyor. Sindirimi kolay, salatalıktan biraz sert ve kıtır kıtır kolay kesilip çiğnenebilinen bir meyve. Fakat bekletilmeden tüketilmeli yoksa aniden taş gibi sertleşip kart hal alabiliyor.

Aşina olmayanların ilk başlarda garipsediği ışkının tadı kolay kolay unutulmuyor. Memleket hasreti çekenlerin özlemlerini dindiren bu meyve, İstanbul sokaklarında gün geçtikçe yayılıyor. Halk arasında sağlığa çok yararlı olduğu söylenen meyve yetiştiği doğu vilayetlerinde çok seviliyor, yemeği bile yapılıyor. Sebze meyve hallerinde dahi bulunmuyor. Otobüslerle İstanbul’a getiriliyor. Özellikle koparıldıktan sonra geriye kalan ve yer altına doğru kalınlaşarak uzayan kökü şeker hastalığına ve tansiyona çok iyi geldiği söyleniyor. Işkından şifa bulduğunu söyleyenlerin sayısı az değil.

Sponsorlu bağlantılar

Işkın Kürtçe adı ‘Ribes’ Nedir Nasıl Yenir Konusuna Ait Etiketler

Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık