DOLAR: 2.17 TL
EURO: 2.85 TL

Kaynaştırma Nedir

Türkçe kelimelerde iki sesli harf yan yana gelmez. Bu nedenle sesli harfle biten bir kelimeye, sesli harfle başlayan bir ek gelirse, iki seslinin arasına bir sessiz girer. Bu sessiz , iki sesliyi kaynaştırır. Bu sessiz harfe kaynaşma (kaynaştırma) harfi, bu olaya da kaynaşma (kaynaştırma) denir. Bazı kaynaklarda yardımcı ünsüz olarak da adlandırılan kaynaştırma harfleri –y-ş-s-n’ dir. Kaynaşma harfleri daha çok isim tamlamalarında kullanılır.

Kapı-y-ı
Akşam sefa-s-ı

Yukarıdaki ifadelerden de anlaşılacağı gibi isim tamlamalarında tamlayan –n, tamlanan –s kaynaşma harflerini alır. Türkçe’de sadece “su, ne” kelimeleri bu kurala uymaz .

Su-y-un tadı
Ne-y-in tadı

NOT : -ş kaynaştırma harfi, bazen sözcüğün sonundaki –ş ile karıştırılır. Buna dikkat etmek gerekir.
Altı-ş-ar, yedi-şe-er (Kaynaşma var)
Beş-er (Kaynaşma yok)

NOT : Kaynaşma harfinin olup olmadığını aranırken, iyelik eklerine de dikkat etmek gerekir.
Onun defter-i-n-i (Kaynaşma var)
Senin defter-in-i (Kaynaşma yok)

Kaynaştırma Harfleri

Kaynaştırma Harfleri (Koruyucu Ünsüzler) : (y,ş,s,n)

Türkçe kelimelerde iki sesli harf yan yana gelmez. Bu nedenle sesli harfle biten bir kelimeye, sesli harfle başlayan bir ek gelirse, iki seslinin arasına bir sessiz girer. Bu sessiz , iki sesliyi kaynaştırır. Bu sessiz harfe kaynaşma (kaynaştırma) harfi, bu olaya da kaynaşma (kaynaştırma) denir. Bazı kaynaklarda yardımcı ünsüz olarak da adlandırılan kaynaştırma harfleri –y-ş-s-n’ dir. Kaynaşma harfleri daha çok isim tamlamalarında kullanılır.

İpucu : (yaşasın) kelimesiyle kolayca aklınızda kalabilir.

* Türkçe’de iki ünlü yan yana gelmediği için, ünlü ile biten bir sözcüğe, ünlü ile başlayan bir ek getirileceği zaman araya kaynaştırma harfleri(y,ş,s,n) getirilir.

Soba-y-a
Su-y-u
İki-ş-er
Yedi-ş-er
Baba-s-ı
Kuzu-s-u
O-n-u
Araba-n-ın

Not: Kaynaştırma harflerinin iki ünlü arasında olmadan da kullanımı mevcuttur.

Kısa-y-dı
Şu-n-da
Bu-n-dan

Kaynaştırma ünsüzü

Kaynaştırma ünsüzü ya da kaynaştırma harfi, Türkçede iki ünlü harf yan yana gelemeyeceği için, ünlü ile biten bir kök veya gövdenin sonuna eklenen ve yine bir ünlü ile başlayan ekin önüne (iki ünlü arasına) gelen “y, ş, s, n” ünsüzleridir. Bu olaya kaynaşma veya kaynaştırma denir. Kaynaştırma sesi şu durumlarda kullanılır:

İlgi ve iyelik eklerinden (tamlama eklerinden) önce: anasının kuzusu, pencerenin boyası
-i,-e hal eklerinden önce: kaleyi, suya, neyi, odayı, Ankara’ya
Gelecek zaman ekinden önce: okuyacak, ilerleyecek
Üleştirme ekinden önce: ikişer, altışar
Sıfat yapım ekinden önce: okuyan, dinleyen

İsim tamlamalarında kaynaştırma “n” ve “s” ünsüzleri ile yapılır. Ancak “su” ve “ne” kelimeleri istisnadır. “Su” sözcüğünde kaynaştırma her zaman “y” ünsüzü ile yapılır:

portakal suyu, suyun sesi

“Ne” sözcüğü ise tamlayan olduğunda “y”, tamlanan olduğunda “s” ile kaynaştırılır:

neyin sonucu, kimin nesi, neyin nesi

Koruyucu ünsüz

Bazı sözcüklerde iki ünlü art arda gelmediği halde kaynaştırma ünsüzü görülür. Buna “koruyucu ünsüz” denir. Bu duruma daha çok zamirlerde ve “idi” “ile” “imiş” gibi ayrı da yazılabilen sözcüklerde rastlanır.

onda, bunda, şundan, sevgiyle, lekeliydi, yeniyse, evliymiş

Sponsorlu bağlantılar
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

  1. ayşe diyor ki:

    Daha açık örneği yokmu hepsi aynı yada alıntı…!!!:( :(

  2. sizene diyor ki:

    gene aynı site

  3. sizene diyor ki:

    neden bütün sitelere aynısını koyuyorlar anlamadım gitti

Yorum Yaz

Yukarı Çık