MECLİSİ MEBUSAN

MECLİSİ MEBUSAN

I. ve II. Meşrutiyet dönemlerinde, denilen ve 1876 Anayasası uyarınca kurulan ’nun seçimle gelen kanadı.

İlk defa 20 ’de toplanan Osmanlı Parlamentosu’nda (Meclisi Umumi), Meclisi Mebusan, 56 ve 40 olmak üzüre 96 üyeden oluşuyordu.

1876 Anayasası’na göre her 50.000 erkek için bir seçilirdi. Seçimler dört yılda bir ve gizli oyla yapılırdı. ve mebusluk bir kişide aynı anda bulunamazdı.

Türkçe bilmeyenler, otuz yaşından küçük olanlar aday olamazlardı. Mebusların her biri tüm Osmanlıların mebusu sayılırdı.

Türlü nedenlerle görevlerinden ayrılan ya da görev yapamayan mebusların yerine yenileri seçilirdi. , gösterilen üç aday arasından padişah tarafından seçilirdi.

Mebuslar kanunla gösterilen durumlar dışında, meclis çoğunluğunun kararı olmadıkça yargılanamazlardı. Meclisi Mebusan, kendisine gönderilen tasarılarını görüşür; red ya da kabul eder ya da değişiklikler yapardı.

Bütçe kanunu, bakanların katılmasıyla görüşüldükten sonra son şeklini alırdı. 1876 Anayasası’yla öngörülen bu sistem, uygulamada gerçekleştirilemedi.

Acele toplanması gereken Meclis “Talimatı Muvakkate” adı verilen geçici bir düzenlemeye göre 80 Müslüman ve 50 Hristiyan üyeden oluştu. 1877 Şubatı’nda da çeşitli iç ve dış siyasî olaylar neden gösterilerek II. Abdülhamit tarafından dağıtıldı.

İkinci kez ancak 30 yıl sonra, 1908’de toplandı. 1909’da da 1876 Anayasası’nın Meclisi Mebusan ile ilgili kimi hükümleri değiştirilerek bu kurumun durumu sağlamlaştırılmaya çalışıldı.

Bu kez de iktidardaki İttihat ve Terakki Partisi’nin tutumu yüzünden, anayasanın öngördüğü biçimde çalışamayan Meclisi Mebusan, 1914’te yapılan yeni anayasa değişikliklerine karşın hiçbir zaman milletin egemenliğine dayanan bir yasama organı olamadı.

Sponsorlu bağlantılar
ÖZEL ARAMA FORMU

ARADIĞINIZI BULAMADIYSANIZ BURADAN ARAYIN

Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık