evdeis.infologo
DOLAR: 2.23 TL
EURO: 2.80 TL

Trans yağ nedir?Trans yağ asitleri nedir

Trans yağ nedir?Trans yağ asitleri nedir
Bazı geviş getiren hayvanların (koyun, kuzu, inek gibi) işkembelerinde bakteriler tarafından doğal olarak oluşabilir.
Yağların çok yüksek sıcaklıklarda ısıtılması, kızartılması veya defalarca kullanılması sonucu ortaya çıkabilir.
Bitkisel sıvı yağların kısmen hidrojenasyonu ile oluşabilir.

Trans yağlar, tam yağlı süt, ve süt ürünleri, koyun ve kuzu etleri gibi bazı hayvansal kaynaklı ürünlerde bulunmaktadır. Günümüz teknolojisinde trans yağlar ortaya çıkmadan margarin üretmek mümkündür. Kısmi hidrojenasyon yerine tam hidrojenasyon yapıldığında margarinde trans yağ miktarı “neredeyse hiç yok” düzeyine gelmektedir.

Trans yağlar zararlı mıdır?
Trans yağların en önemli zararları; kötü kolesterol olarak bilinen LDL kolesterolü arttırması ve iyi kolesterol olarak bilinen HDL kolesterolü azaltmasıdır. Bunun sonucunda kardiyovasküler hastalıklara yakalanma riski de artar.

Tüm yağlar zararlı değil mi?
Hayır. İyi ve kötü kolesterol gibi, iyi ve kötü yağlar da vardır. Doymuş yağlar ve trans yağlar, kolesterol seviyesi üzerinde kötü etkiye sahipken; çoklu doymamış ve tekli doymamış yağlar (zeytinyağı, kanola yağı, soya yağı, mısırözü yağı, ayçiçeği yağı ), iyi etkiye sebep olurlar.

Yağların beslenmedeki rolü nedir?
Tüm bitkisel ve hayvansal kaynaklı gıdalar yağ içerir ve yağlar büyüme, gelişme ve sağlığın devamlılığı için önemlidir. Yağ besinlere gevreklik, lezzet sağlar ve tok hissetmemize sebep olur. Yağ, vücut için temel enerji kaynağı olmasının yanında; yalnız yağda çözünen A, D, E ve K vitaminlerinin ve karotenoidlerin de vücut tarafından daha kolay emilmesine yardımcı olur. Bu vitaminlerden;

* A vitamini görme yeteneğinde, cildin daha sağlıklı olmasında ve bağışıklık sisteminde önemli rol oynar.
* D vitamini kalsiyum emilimini sağlayarak kemik ve dişlerin güçlenmesinde etkilidir
* E vitamini antioksidan özelliği ile hücre duvarının korunmasına yardımcı olur

Özellikle çocukların sağlıklı büyüme ve gelişiminde vücutta yapılamayan ve mutlaka dışarıdan besinlerle alınması zorunlu olan omega-3 ve omega-6 gibi temel yağlar büyük önem taşır. Bu yağlar sağlıklı büyüme ve gelişme için mutlaka gerekli olup hücrelerin olgunlaşmasında ve faaliyetlerinin yerine getirilmesinde oldukça önemlidir. Bu anlamda bitkisel yağlardan yapılan margarinler temel yağların iyi bir kaynağıdır.

Uzmanlar diyetteki doymuş yağ miktarının azaltılıp doymamış yağ miktarının dengeli olarak arttırılmasını önermektedir. Doymamış yağlar, doymuş yağların yerini aldığı zaman kan kolesterolünü düşürmeye yardımcı olmaktadır. Günümüzde insanlar çok fazla doymuş ve trans yağ tüketmektedir. Araştırmalar yüksek miktarda doymuş yağ ve kolesterol içeren ürünlerin tüketilmesinin kalp hastalığı, bazı kanser tipleri ve diyabetle ilişkili olduğunu göstermiştir. Margarinler doymamış yağlar açısından iyi kaynaklardır. Bitkisel yağlardan elde edildiği için de kolesterol içermezler. Yeme alışkanlıklarımızda yapmamız gereken en önemli değişikliklerden biri, toplam yağ alımımızı dengelemek (enerji ihtiyacımızın %30-%35’i) ve doğru türde (doymuş/doymamış dengelenmiş) yağ aldığımızdan emin olmaktır.

Ayrıca Harvard Tıp Okulu, Amerikan Kalp Cemiyeti ve Dünya Kalp Federasyonu gibi kuruluşlar da margarinleri sağlıklı beslenmenin bir parçası olarak önermektedir.

Ne kadar trans yağ alırsak sağlığımız tehlikeye girer?
Bilimsel olarak saptanmış kesin bir miktar olmamakla birlikte, WHO (Dünya Sağlık Örgütü), günlük enerji ihtiyacının maksimum %1′inin trans yağlardan alınmasını tavsiye etmektedir. Ayrıca, mümkün olduğunca az doymuş yağ, trans yağ ve kolesterol tüketilmesi tavsiye edilmektedir.

Trans yağlar beslenmeden tamamen çıkarılmalı mıdır?
Uzmanlara göre, beslenmeden trans yağların tamamen çıkarılması mümkün değildir. Çünkü trans yağlar tereyağ, tam yağlı kırmızı et, tam yağlı süt ve süt ürünleri ile hayvansal gıdalarda bulunmaktadır. Bu tip bir beslenme de, bazı besin öğelerinin yeterli alınmamasına ve sağlık açısından farklı risklerin oluşmasına neden olacaktır.

Kalp hastalıkları ile doymuş yağlar, trans yağlar, doymamış yağlar ve kolesterol arasında nasıl bir ilişki vardır?
Doymuş yağlar toplam kolesterol ve LDL (“kötü”) kolesterol düzeylerini artırır. Yağlı etler, yüksek oranda yağ içeren süt ürünleri ve içinde tereyağı bulunan birçok işlenmiş besin doymuş yağ kaynağıdır.

Omega-3 ve omega-6 yağları gibi doymamış yağlar ise toplam ve LDL kolesterol (kötü kolesterol) düzeylerini azaltır. Bu yağlar genellikler msırözü, ayçiçeği ve soya yağı gibi yağlarda bulunurlar. Tekli doymamış yağlar ise LDL (“kötü”) kolesterolü biraz azaltır. Zeytin, fındık ve yerfıstığı yağları tekli doymamış yağ içerir.

Trans yağ sadece margarinlerde mi var?
Sığır eti, koyun eti, süt, peynir gibi bazı hayvansal besinlerde doğal olarak trans yağ bulunmaktadır. Margarinlerde tereyağına kıyasla doymuş ve trans yağ düzeyleri çok daha azdır ve çok daha yüksek miktarda doymamış yağ içerirler, dolayısıyla sağlık açısından daha yararlıdırlar. Yıllar boyunca, birçok margarinin formülü toplam yağ, doymuş yağ ve trans yağ içeriği azalacak şekilde yenilenmiştir.

Margarin yapımında hangi yağlar kullanılıyor?
Türkiye’de MÜMSAD üyesi kuruluşlar tarafından üretilen margarinlerde (Gıdasa, Küçükbay, Unilever ve Ülker’in ürettiği (Becel, Bizim, Evin, Halk, Hüner, Kalbim, Luna, Luna Tereyağ Ötesi, Minerella, Orkide, Sana, Teremyağ) sadece ayçiçeği, soya, pamuk, palm yağı gibi bitkisel yağlar kullanılmaktadır.

Sıvı yağlarda trans yağ var mı?
Tıpkı margarinler gibi sıvı yağlarda da yüksek sıcaklıkta yapılan koku giderme (deodorizasyon) işlemi sonucu meydana gelen trans yağ miktarı %1’in altında, insan sağlığına zarar vermeyecek orandadır.

Margarinde trans bulunması nasıl önlenir?
Dünyadaki bilimsel gelişmelerin ışığında 90’lı yıllarda uygulamasına başlanan yeni teknolojiler sayesinde margarin üretiminde hidrojenasyon işlemi ülkemizde de asgari düzeye indirilmiştir. Margarin üreticileri trans yağ içermeyen margarin üretme teknolojisini ortaya koymuşlar ve margarinlerdeki trans yağ miktarını neredeyse sıfırlamışlardır.

Margarin bu kadar zararlı ise, sıvı yağ kullanmak daha yararlı değil mi?
Trans yağlardan arındırılmış, tamamen bitkisel yağların dengeli karışımı ile üretilen margarinlerin sağlıklı beslenme içinde önemli bir yeri vardır. Bitkisel yağlar A ve D vitaminleri bakımından oldukça fakirdir. Bu nedenle margarin sıvı yağlarla karşılaştırıldığında A ve D vitaminlerinin iyi bir kaynağıdır.
Ayçiçek, soya, mısırözü gibi sıvı yağlarda da en az margarin kadar trans yağlar bulunmaktadır. Çünkü bu yağlar da tıpkı margarinlerde olduğu gibi deodorizasyon işleminden geçmektedir.
Margarin ve sıvı yağların kalori değerleri de birbirinden farklıdır. 100 gram ayçiçek yağı yaklaşık 883 kalori iken, %60 yağlı kase margarin, yağ oranının düşük olması nedeniyle, 100 gramında 540 kalori içermektedir.
Ayrıca margarinler katıldıkları yemeklere sıvı yağlara kıyasla çok daha fazla lezzet katarlar. Bununla birlikte margarin ve sıvı yağların mutfaktaki kullanım alanları farklıdır.

Tereyağı margarinden daha mı sağlıklı?
Bitkisel yağlardan yapılan margarinler omega-3 ve omega-6 gibi temel yağları yüksek oranda içerirler. Bu yağlar vücut tarafından üretilemediğinden diyetimizin bir parçası olarak besinlerle alınmaları gereklidir.
Tereyağ doymuş yağ içeriği yüksek ve trans yağ içeren bir besindir. Bu nedenle kalp-damar hastalıklarına yakalanma riskini arttırır. Margarin ise temel yağlar ve A, D, E vitamini gibi önemli vitaminleri de sağlayan bir üründür. Bu nedenle kolesterol düzeyleri üzerinde olumsuz etkileri bulunmamaktadır. Ayrıca, tereyağının 100 gramında 230 miligram kolesterol bulunurken, kase ve paket margarinde kolesterol yoktur.

Trans yağlar kansere yol açıyormuş. Bu doğru mu?
Bugüne kadar elde edilen bilimsel verilerin hiçbirinde trans yağlarla kanser arasında herhangi bir sebep/sonuç ilişkisine rastlanmamıştır.

Sizin ürünlerinizde trans yağ var mı?
Şu anda derneğimiz üye şirketleri tarafından üretilen margarinlerde trans yağ miktarı %1’in altında, insan sağlığına zarar vermeyecek orandadır.

Trans yağ açısından sizin margarinlerinizle Avrupa’da üretilen margarinler arasında fark var mı?
Derneğimiz üye şirketlerinin ürettiği margarinlerde trans yağ oranı Avrupa ile aynı seviyededir, yani %1’in altındadır.

Trans yağ oranı paket ve kaselerde değişiyor mu? Niçin?
Türkiye’de MÜMSAD üyesi kuruluşlar tarafından üretilen paket ve kase margarinlerde trans yağ miktarları %1’in altındadır.

Margarinlerdeki trans yağ miktarını ne zaman düşürdünüz? Neden daha önce bu konuda bir aksiyon almadınız?
Bu konuda 2 önemli gelişme etken oldu. Birincisi insan vücudunda trans yağların doğmuş yağlara benzer etkiler gösterdiği bilimsel olarak son yıllarda kanıtlandı. İkincisi ise, margarin üretim prosesinde trans yağ oluşturmayan teknolojik gelişmeler yaşandı. Tüm bunların paralelinde biz de dünya ile eş zamanlı olarak aynı teknolojiyi kullanarak ürünlerimizdeki trans yağ oranını %1’in altına düşürdük.

Madem trans yağı düşürdünüz, paketlerin üzerine niçin trans yağ yoktur diye yazmıyorsunuz?
Şu anki mevcut Gıda Maddeleri Etiketleme Tebliği’ne göre bu bilgiyi margarinlerimizin üzerine yazamıyoruz. Bu yönde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı nezdinde görüşmelerimiz devam ediyor.

Sponsorlu bağlantılar
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık